“Salım” mı, “Salınım” mı?

Verimlilik, Sera Gazı Salınımı ve İzleme Etkinlik ve Eğitim Çalışmaları [1]

Türkiye’de yenilenebilir enerji şirketleri karbon salınımını azaltarak elde edecekleri “karbon kredisi” sayesinde kazançlarını önemli oranda artırabilecek. [2]

Maliye Bakanlığı, MTV ve ÖTV vergilerinin hesaplanmasında araçların karbon salınımının da dikkate alınacağı bir düzenleme getirileceğini açıkladı [3]

Dünyanın en fazla karbondioksit salınımını gerçekleştiren iki ülkesi olan ABD ile Çin arasında sera gazı emisyonlarının azaltılması için aylardır süren pazarlıklar uzlaşmayla sonuçlandı. [4]

 

Yukarıdaki cümlelerde   gözünüze batan bir sorun var mı? Varsa harika. Yoksa, popüler dile gün geçtikçe yerleşen bu yanlış kullanımın pençesine siz de düşmüşsünüz demektir. Açıkçası bu konudan bahsettiğim çoğu kişi de aslında durumun farkında değil. Neyse ki, dilimizi güzelleştirmek için hiçbir zaman geç kalmış sayılmayız.

Bakalım TDK’ya göre “salınım” kelimesinin anlamı ne:

 

salınım [5]

İng. oscillation 
  1. isim Salınma işi
  2. fizik Düzenli olarak hep aynı konumlardan aynı hızla geçen bir nesnenin hareketi, raks

 

Yani “salınım” şu:

120px-15simplependulum

Gördüğümüz gibi, ne yukarıda verilen sözcük anlamı, ne de yan tarafa temsilen yerleştirdiğim görsel, yukarıdaki cümlelerde verilmek istenen anlamla uyuşuyor.

 

 

Oysa, yukarıdaki cümlelerde koyu renkli kelimelerle bahsedilmek istenen konu, aşağıdaki görsele daha uygun değil mi?

factory

salım [6]

İng. emission 
  • Bir cismin çevresine ışılcık ya da özdek tanecikleri durumunda erke salması, anlamdaş yayım.

Evet, sözcükler çok benzer ama aradaki anlam farkı biraz fazla. TDK her ne kadar karmaşık bir şekilde açıklamış olsa da, salım, aradığımız anlama daha yakın.

 Çevre ve hava kirliliği konulu konuşmalarda ve yazılarda sıklıkla karşılaştığımız “salınım” aslında yanlış bir kullanımdır ve İngilizce’deki oscillation ile aynı anlamı taşır. Bunun yerine, emission anlamı taşıyan “salım”ı tercih etmeliyiz.

 

 

 

[1] enerji.gov.tr

[2] sabah.com.tr

[3] t24.com.tr

[4] haberturk.com

[5] http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.54de159b5d92f8.31507262

[6] http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.54de134468a247.07039346

Salım görseli: http://www.ccacoalition.org/

 

Yorum yapmak ister misiniz?

Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.