Simultele – Uzaktan Çeviri

Simultane çeviriden simultele çeviriye geçişi yıllar içerisinde biçim, yöntem ve hedef değiştiren bir süreçte yaşıyoruz. Soru işaretlerimiz, çekincelerimiz bizi dizginlerken, ümitlerimiz, yenilikçiliğimiz merakımızı kamçılıyor.

15 senedir telefonda çeviri, uydudan çeviri, internetten çeviri diyerek büyük vaatlerle gelen ama performansıyla profesyonelleri tatmin etmeyen çok deneyim yaşadık. Yıllar geçtikçe teknoloji araçları çevirmenlerin ve konferans katılımcılarının ihtiyaçlarını daha iyi karşılamaya başladı.

Geçmişin kötü deneyimleri akıllarda

15 sene önce ani bir çatışma ortamında TV kanalına telefonla bağlanıp çeviri yaparken çevirmen olarak tek istediğim bu işkencenin bir an önce bitmesiydi. Ses düzgün gelmiyor, her şeyi duyabildiğimden emin değiliz; beni duyuyorlar mı, sesim yayına düzgün gidiyor mu teyit edemiyorum, televizyonu açıp dinleyemiyorum çünkü ses eko yapıyor. Görüntüyü veya sesi kontrol edemiyorum; açıp kapatamıyorum. Yorulunca başka bir çevirmene işi devredemiyorum.

10 sene kadar önce uydu bağlantılı kongrelere başladık. Kongreye şahsen gelemeyen konuşmacıların görüntüleri uydu veya internet bağlantısıyla salona aktarılıyordu. Bu toplantılarda ses – görüntü senkronizasyonu sorun olmaktaydı. Konuşmacıyla soru cevap yaparken eko, ses patlaması, seslerin birbirine karışması gibi sorunları yaşıyorduk.

5 sene önce internet üzerinden yayın başladı. Kongreye gidemeyen dinleyicilere salondaki konuşmalar çevirili veya çevirisiz olarak canlı yayınlanıyordu (streaming). Dinleyiciler için en büyük sıkıntı dil seçme imkanlarının olmamasıydı. Organizasyon firması hangi ses kanalını yayınlarsa internete o çıkıyordu.

Telekonferansta simultane için ZipDX

2014 Martında GALA’nın İstanbul zirvesinde tanıştığımız Monterey Enstitüsü ve geliştirdikleri ZipDX yazılımıyla telefonda simultanenin son noktasını deneyimledik. Özellikle dijital (USB girişli) kulaklıklarla denemenizi öneririm; sanki aynı salondaymış gibi çeviri yapıyorsunuz. 48 dilde, 10 salonlu toplantı yapılabiliyor. New York’ta Birleşmiş Milletlerin resmi tedarikçisi. Türkiye temsilcisi olarak Dragoman’ı seçmeleri bizim için büyük şans ve gurur kaynağı.

Videokonferansta simultane için Interprefy

2016 Martında GALA’nın New York buluşmasında Birleşmiş Milletlerin video çeviri tedarikçisi Interprefy ile tanıştık. Cep telefonundan, tabletten, PC’den video konferans yaptırıyor. Dilinizi seçip toplantıya katılıyorsunuz. Soru cevap ve chat gibi pratik özellikleri var. Kelimenin tama anlamıyla toplantı cebinize iniyor; masanızdan kalkmadan simultane çeviriyle uluslararası kongreyi izleyebilirsiniz veya kongre sunumunuzu yapabilirsiniz.

Hastaneler ve Göçmenler İçin Simultele

Türkiye sağlık turizminde dünya liderlerinden, göçmen kabulünde de öyle. Büyük hastanelerimizde 10 – 12 farklı dili konuşan hasta kabulü sıradan bir hadise haline geldi. Hasta randevularında, hatta ön satış sırasında, muayene sırasında ve akabinde telekonferansla çeviri son derece pratik bir çözüm. Kliniğinizde her dili bilen insan çalıştırmanız şart değil; her dili çeviren bir telekonferans şirketiyle anlaşmanız hem hasta bakım kalitenizi artıracak hem de size yeni gelir kapıları açacaktır. Bu tür çeviriye literatürde toplum çevirmenliği diyoruz – bir tür ardıl çeviridir.

Soru işaretleri neler – Yeni Standartları Tanımalı

Herkesin ilk tepkisi gerçek mi, mümkün mü? İkinci soru da aynı; peki iyi mi, bununla profesyonel toplantı yapabilir miyiz? Bu soruların yanıtı büyük oranda evet. İşin sırrı simultele çevirinin profesyonel standartlarını tanımaktan ve uygulamaktan geçiyor. Tıpkı bir kongrede profesyonel çevirmen kullanılması gibi, simultele çeviride de bu yeni araçları bilen profesyonellerle çalışmak en birinci koşul.

Sonrasında doğru ekipmanı kullanmak gerekiyor ki bu da geleneksel kongrelere benzer. Amatör yazılımlarla koca toplantıyı riske atmamalı. Uluslararası kurumların denediği ve düzenli  kullandığı yazılımlar tercih edilmeli.

Önemli teknik bilgiler

Yeni nesil akıllı cihazların hemen hepsiyle gayet güzel simultele yapılıyor. Internet hızı 2 mbps’den aşağı olmamak kaydıyla videokonferans da mümkün. HD kalitesi istiyorsanız 6 mbps ve üzerine çıkmanızı öneririm. Büyük otellerimizin, konferans merkezlerimizin ve plazalarımızın fiber altyapısı fazlasıyla yeterli.

Konuşmacı yurtdışından bağlanıyorsa ve salona sesi vermek için ses mikseri kullanacaksınız araya frekans düzenleyici ses kartı veya ekipmanı bağlamak yankıyı ve senkron kaybını önlüyor.

Çevirmenler uzaktan bağlanacaklarsa sessiz bir lokasyonda olmaları önemli. Çevirmenlerin internet altyapılarını önceden test etmeli; çeviride kullanacakları tablet veya PC’lerde hız testleri yapılmalı. Çevirmen kulaklıkları mutlaka dijital (USB girişli) olmalı; dijital ekipmanda ses kalitesi hissedilir oranda artıyor. Video konferans sırasında skype dahil diğer tüm internet tüketen yazılımlar kapatılmalı. Çevirmenler ve konuşmacılar görüntülü katılım yapacaklarsa kablolu bağlantıyı tercih etmeli. Wi-Fi her zaman yeterince stabil olmuyor.

Yeni fırsatlar

Simultele çeviriyle toplantı iptal oranının ciddi anlamda azalmasını bekliyoruz. Konuşmacı gelemiyorsa cepten bağlansın. Sadece konuşmacı gelmediği için iptal edilen yüzlerce toplantıyı kurtarabiliriz.

5 – 15 kişilik minik toplantılarda çevirmen kullanma oranının artacağını öngörüyoruz. Çünkü ekipman kurmak gerekmiyor. Akıllı cihazınız varsa, internet altyapısı sağlıklıysa gerisi çok kolay.

Yabancı müdürlerin şubelerle, fabrikalar ve saha ekipleriyle günlük toplantı yapmalarının önü açılıyor. Satış stratejinizi veya motivasyon mesajınızı şahsen çalışanlarınıza bağlanarak iletmek daha etkili olmaz mıydı?

Kongrelere dil eklemenin masrafı azalıyor. Çoğu kongreye katılanların anadili İngilizce olmasa da herkesin en çok anladığı dil İngilizce diye çeviri İngilizceye yapılıyor. Oysa diğer dilleri simultele yöntemiyle eklemek ve örneğin Arapça veya Rusça dinleyenlere kendi cep telefonlarından Arapça çeviri sunmak mümkün. İlave çeviri kabini kurmadan dili çoklayabilirsiniz.

İnternetten toplantı yayıncılığını da ihmal etmemeli. Kongreye iki tür katılım satabilirsiniz: Fiziksel katılımcı gelir otelde konaklar ve kongreye katılır. Sanal katılımcı dilediği oturumları internetten izler. Hem ek gelir imkanınız olur, hem de internetten izlenme istatistiklerine dair daha gerçekçi kullanıcı verisi alabilirsiniz.

Simultele çeviri simultane çevirinin yerini almayacak elbette. Bildiğimiz toplantılar hep olacak. Ama teknolojiye açık olarak yakalanacak çok fırsat var; özellikle güvenlik endişeleri artarken ve kongre bütçeleri daralmaktayken.

Yorum yapmak ister misiniz?

Yorum yapmak için giriş yapmalısınız.